محافظت از پوست ظریف و حساس کودکان در برابر پرتوهای مضر خورشید یکی از اصلیترین دغدغههای والدین است. با این حال، یک پرسش رایج همیشه مطرح است: « آیا لایهای از ضدآفتاب که روی پوست کودک میزنیم، مانع سنتز طبیعی ویتامین D توسط بدن میشود؟» پاسخ کوتاه این است که اگرچه ضدآفتابها با هدف مسدود کردن پرتوهایUVB و UVA طراحی شدهاند تا از آفتاب سوختگی و آسیب های نور خورشید جلوگیری کنند، اما نگرانی درباره اینکه مصرف مداوم ضدآفتاب عامل اصلی کمبود ویتامین D در کودکان است، تا حد زیادی در دسته باورهای اغراقآمیز قرار میگیرد.
از نظر علمی، ضدآفتابها در آزمایشگاه توانایی بالایی در مسدود کردن پرتوهای UVB (که مسئول تولید ویتامین D هستند) دارند؛ اما در دنیای واقعی، نحوه استفاده ما با شرایط آزمایشگاهی متفاوت است. اکثر والدین ضدآفتاب را به تمام نقاط بدن کودک نمیزنند، یا مقدار کافی از آن را استفاده نمیکنند، یا هر دو ساعت یکبار آن را تمدید نمیکنند. بنابراین، در طول روز معمولاً بخشهایی از پوست کودک در معرض تابش قرار میگیرد که برای سنتز مقادیر کافی ویتامین D کافی است. تحقیقات نشان دادهاند که استفاده روزمره از ضدآفتاب در میان افرادی که فعالیتهای معمول روزانه دارند، منجر به کمبود ویتامین D نمیشود.
باید به خاطر داشت که خطر آسیبهای پوستی، آفتابسوختگیهای شدید در کودکی و افزایش ریسک سرطانهای پوست در بزرگسالی، بسیار نگرانکنندهتر از خطر کمبود ویتامین D است که بهراحتی با رژیم غذایی و مکملها قابل مدیریت است. بدن کودکان برای تولید ویتامین D به مدتزمان بسیار کوتاهی در معرض نور مستقیم نیاز دارد (گاهی تنها چند دقیقه در روز کافی است). لذا اولویت اصلی باید حفاظت فیزیکی از پوست در برابر تابش شدید باشد، نه حذف کامل ضدآفتاب.
پس بهترین رویکرد این است که بهطور مرتب از ضدآفتابهای مخصوص کودکان (با فاکتور حفاظتی مناسب) استفاده کنید تا از پوست آنها در برابر آسیبهای جبرانناپذیر محافظت کنید. اگر نگران سطح ویتاD فرزند خود هستید، بهترین راهکار مشورت با متخصص اطفال برای انجام آزمایش خون و در صورت نیاز، تجویز مکملهای خوراکی است. هرگز برای “جذب ویتامینD اجازه ندهید پوست حساس کودک بدون محافظت در معرض تابش مستقیم و طولانیمدت آفتاب قرار بگیرد.
